Concorde etkisi ismini süpersonik bir uçaktan alıyor. 1962 yılında Fransa ve İngiltere ortak bir karar vererek bir uçak tasarımı projesi başlattılar. Uçak üretildi, test sürüşüne geçildi ancak beklentilerin altında kalıyordu ve performans harcanan maliyeti karşılamıyordu. Ayrıca güvenlik açıkları çoktu. Buna rağmen bunca zaman emek verdik ve büyük paralar harcadık düşüncesiyle uçağın üretimine devam edildi ve sonuç matematiksel verilerin gösterdiği yönde büyük felaketle sonuçlandı. Concorde uçağı kaza geçirerek 113 kişinin ölümüne sebep olundu.
Concorde etkisi, çok emek harcanan bir işten, araştırmadan sonuç alınamadığı görülmesine rağmen emek sarf edildiği, yatırım yapıldığı için bir türlü vazgeçilememesiyle daha çok kaybettirmesi olarak tanımlanabilir.
Parayı batırma yanılımı olarak da bilinen bu etki üzerine bugüne dek pek çok araştırma yapıldı.
Bir araştırmada üç grup deneğe, üç farklı fiyattan sezonluk sinema bileti satıldı. birinci gruba satılan kombine biletin fiyatı 15 dolarken, ikinci grubunki 2 dolar, üçüncü grubunki ise 7 dolardı. sezon sonunda deneklerin kaç film izlediği araştırıldı. ucuz bilet alan denekler, pahalı bilet alanlara oranla daha az sayıda filme gitmişlerdi. en fazla sayıda filmi 15 dolar ödeyen grup izlemişti.
Başka bir araştırmada Kaliforniya Üniversitesi'nden ha hoang ve barry staw'ın antrenörler üzerinde yürüttüğü bir çalışmada oyuncuların, performanslarına göre değil aldıkları ücretlere göre değerlendirildikleri ortaya çıktı. Pahalı oyuncuların daha fazla oyunda oynatıldığı ve takımda daha uzun süre tutulduğu izlendi.
Somut bir sonuca ulaşmayacağı öngörülebilen yatırımlar, girişimler, ilişkilerden emek ve masraf harcandığı için vazgeçemeyerek, kaybetmemek için daha çok kaybetmektir.
"Concorde yanılımı, daha önce yapılan yatırımın içerdiği kayıpları dikkate almayarak, daha önce yatırım yapılan kaynağın kaybedileceği gerçeğinden kaçmak için daha fazla yatırım yapılması gerektiği mantığıdır."
"Bir ton para verdiğin her şey dahil bir otele gittin. tatilin ortalarında bir lokma bir şey yiyemeyecek kadar doymuş hissediyorsun. Hangi davranışın seni mutlu edeceğini düşünüyorsun? Bir ton para verdiğin için yemeye devam edersen mi mutlu olacaksın, yoksa daha fazla yemek senin için iyi olmayacağından yemeyi bırakacak mısın? Peki dört gün tatile gidip beş kilo alan insanların hepsi görgüsüzlüğünden mi bu kadar yiyor? Hayır. Bir tür concorde etkisi hayatlarımızda yer buluyor."
"İnsanları kazançlarından çok yitirdikleri şeyler harekete geçirir. Ve yitirdiklerimizi kurtarmak için daha riskli davranışlar sergileriz. Bahis oyunlarında parasının çoğunu önceki oyunlarda kaybetmiş olan bahisçinin son oyunda yitirdiklerini geri almak umuduyla tüm parasını ortaya koyması bu teorinin en tipik örneğidir.“
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder